 |
Zinprofiel: vrije denkers, verdraagzame christenen, vredelievende inspiratie online
|
Handreiking rond landbouw, voedsel en duurzaamheid voor kerken
Door Hub Crijns We hebben allemaal met voedsel te maken. Het produceren, aankopen,
bereiden en nuttigen van voedsel kun je zien als de stofwisseling die we
onderhouden met de fysieke wereld om ons heen. De basis voor ons
voedsel wordt gelegd door agrariërs hier en elders. Hun producten kopen
we veelal in supermarkten. Daarbij is het steeds meer mogelijk om
zogenaamd duurzame producten te kopen, producten die eerlijk gemaakt en
verhandeld zijn, met oog voor mens, dier en milieu.
 Rond landbouw het produceren, verspreiden en consumeren van voedsel gaan hele werelden schuil. Op het platteland hebben mensen nog weet van agrariërs die hun werk doen. Je ziet het bedrijf, het vee, de weiden en akkers. Machines zijn te horen. Het boerenbedrijf is ook te ruiken door de geur van de dieren, de mest. Mensen in de stedelijke wereld hebben veel minder weet van agrarische bedrijven of hoe hun voedsel geproduceerd wordt. Over bedrijven verder weg in de wereld hebben we het dan helemaal niet, laat staan over de vele schakels in de distributie en de verwerkende industrie. Er zitten hele verhalen achter het voedsel dat uiteindelijk op het bord van de consument terecht komt.
Als je dan nog wilt kijken met de ogen van de waarde ‘duurzaamheid’, dan wordt het nog lastiger. Dan tellen niet alleen de kosten-batenanalyse, de winstverhoudingen, het inkomen voor de boer, maar ook hoe voedsel geproduceerd wordt, het welzijn van mensen, het welzijn van dieren, de omgang met het milieu mee. Meer factoren worden dan aan elkaar geschakeld in andere verhoudingen. Voedsel produceren, distribueren en consumeren is dan een gespreksthema waar geen einde meer aan komt.
Bijbelse voorschriften
Duurzaam voedsel is een begrip, dat je zó niet snel in de bijbel of in de geloofstraditie zult tegenkomen. Toch geeft de bijbel heel wat voorschriften over hoe om te gaan met schepping, mensen, en dieren. Via de termen rein en onrein komen de zogenoemde spijswetten uit de bijbel aan bod, als gelovige duiding hoe mensen hun omgang met voedsel beleefden. Het denken in scheppingstermen en allerlei verhoudingen die daaruit voortvloeien, is evenzeer in de christelijke en theologische tradities terug te vinden. In de theologie van het Avondmaal en de eucharistie speelt eten en drinken een belangrijke rol, evenals het delen van voedsel met elkaar als teken van gemeenschap. Voedsel gebruiken levert dan een zingevend perspectief op.
Ook voedsel bereiden is niet zomaar een handeling; het is vooral een zingevende activiteit. Mensen hebben voedsel nodig. Hoe je dat voedsel klaarmaakt, welke energie je erin steekt, welke waarden een rol spelen, met wie je dat samen doet: dat zijn allemaal elementen die zin geven aan voedsel. Je kunt snel effe iets koken, maar je kunt ook bijbels koken, duurzaam koken, met een groepje koken, voor anderen koken. Onze persoonlijke en maatschappelijke omgang met het voedsel komt zo in een ander perspectief te staan.
Handreiking
Met het themanummer van Ondersteboven: ‘Handreiking rond landbouw, voedsel en duurzaamheid’ wil het landelijk bureau Dienst in Kerk en Samenleving (DISK) een handreiking bieden met het oog op de vraag wat voor bijdrage lokale kerken kunnen leveren aan een duurzame voedselproductie. De handreiking biedt daartoe achtergrondinformatie voor bezinning, gesprek en wat-te-doen, maar biedt ook suggesties voor een themadienst en aandachtspunten voor diaconaat en pastoraat.
Vanuit kerken zijn er verschillende benaderingen mogelijk van de thematiek van landbouw, voedsel en duurzaamheid. We benoemen die benaderingen in het themanummer als vijf lijnen: pastoraat en diaconaat; vorming en toerusting; viering en prediking; deelname aan het publieke debat en tot slot de eigen omgang in de lokale kerk met voedsel.
Hub Crijns is directeur van landelijk bureau Dienst in de Industriële Samenleving vanwege de Kerken (DISK)
De handreiking Landbouw, voedsel en duurzaamheid verschijnt als een themanummer van Ondersteboven (2010-3) en is voor € 2,50 (exclusief verzendkosten) te bestellen bij: landelijk bureau DISK, Luijbenstraat 17, 5211 BR ’s-Hertogenbosch; 073-6128201; info@disk-arbeidspastoraat.nl.
Stem ook op dit artikel:
|
|
|