In de discussie over de Islam is de positie van de vrouw in de Moslimwereld een steeds terugkerend thema. Een onderdrukte positie van de vrouw of een onderdrukkende tendens in de Moslimsamenleving wordt dan steeds als bewijs van een verondersteld achterlijk karakter van de Islam aangevoerd. Wie wel eens een vertaling van de Koran heeft gelezen, de voortreffelijke vertaling van Fred Leemhuis bijvoorbeeld, of de hervertelling van Kader Abdolah, zal zich verbazen over het hardnekkige beweerde feit dat de Koran zou oproepen tot onderdrukking van de vrouw, men komt teksten van die strekking namelijk niet tegen.

Het boek van Martha Frederiks geeft een boeiend en helder inzicht in de herkomst van de opvattingen over de verhoudingen tussen mannen en vrouwen zoals die zo her en der in de Islamitische wereld te vinden zijn. Ze staan dichter bij de Joods Christelijke traditie en verder van de Koran dan wij geneigd zijn te denken. Martha Frederiks houdt zich als bijzonder hoogleraar al jaren bezig met de verhouding tussen Moslims en Christenen. In 2007 voerde zij al de redactie over het boek 'Bijbelse figuren in de islamitische traditie'. En zij schreef boeken over Hagar, Maria en de vrouw van Potifar die Jozef verleidde in de Islamitische traditie.

In dit boek onderzoekt Maria Frederiks de herkomst en de betekenis van verhalen over Eva, de vrouwen van Noach en Lot, de vrouw van Potifar, de vrouw van de Farao en over de koningin van Seba. Hun positie in de Koran zelf, de herkomst van de verhalen in de Islamitische traditie en de gevolgen van deze verhalen voor de verhouding tussen vrouwen en mannen komen aan de orde. Terloops krijg je ook nog een aantal prachtverhalen uit de Oosterse verhaal traditie aangereikt. Het boek begint met een inleiding over de Islam en de betekenis van de geschriften waaruit in de Islam geput wordt. De Koran is immers niet het enige boek dat in de Islam gezag heeft, al heeft het als zodanig het meeste gezag. Een hoofdstuk waarin de gemeenschappelijke elementen uit de zes verhalen nog eens op een rij worden gezet sluit het boek af. In acht hoofdstukken krijgt de lezer zo een bijzondere inkijk in de gedachtewereld van de Islam en een kijk op de positie van de vrouw in de Moslimwereld.

Het boek is een wetenschappelijk boek, maar het feit dat de noten onder aan de bladzijde staan en de heldere schrijftrant van Martha Frederiks maken dat het boek ook voor leken zeer toegankelijk is. Lezen van het boek betekent dat je voortaan niet meer praat over de Islam maar zeker ook met de Islam en daarmee is het boek voor mij zeer verrijkend geweest. De acht hoofdstukken lenen zich ook voor een behandeling in een serie gespreksavonden. Ik kan me voorstellen dat vrouwen van Islamitische, Joodse en Christelijke herkomst samen een spannende reis beginnen als ze periodiek samenkomen om met elkaar een hoofdstuk uit dit boek bespreken. Maar ook serieuze gesprekken rond de hoofdstukken tussen meer man/vrouw en levensbeschouwelijk gemengde groepen zullen verrassende vergezichten oproepen en tot boeiende gesprekken aanleiding geven. Gesprekken die discussies ver te boven zouden kunnen gaan. Voor wie in de aangeboden thematiek verder wil studeren biedt het boek een overdaad aan literatuuroverzichten. Ik heb in elk geval zeer genoten van dit kostelijke boek